Tuesday, June 22, 2021

ఆటవెలది

 

[03/06, 12:48] Durga Madhuri:


దైవ మెపుడు జూచు తప్పులను గణించు

గనుక నప్రమత్త గుణము గలిగి

యున్న మేలు కర్మ యొక్క ఫలము

తిరిగి జేరు మనను తెలిసి కొనుమ!

[03/06, 12:48] Durga Madhuri:


అమ్మ తరఫు గాదు నయ్య తరఫు గాదు

బంధువంటు వచ్చి బాధ పెట్టు

హక్కు యేమి గలిగె హాని జేయుటకును

నీతి లేని గుణము నీచ మగును



ఆటవెలది

నస తొనలు తిన్న హురుచి గానుండు
దలకుండ దిన్న హ్వ యనుచు
సిమి ఛాయనుండు బంగరంపు సొబగు
స్వస్థతిచ్చు నిజము తము మనకు

29/05, 00:27] Durga Madhuri: 

గదయు వీణ ఖడ్గ కమల కేతనములు
కరము లందు నిలుపు కరుణ వరద
సింహ యాన! యంబ! చిద్రూపి! కష్టముల్
ద్రుంచ మనవి తల్లి! దుర్గ! లలిత


[29/05, 00:27] Durga Madhuri: 

త్రిముఖి! కదన రంగ ధీర! యష్టభుజివై
గదయు వీణ ఖడ్గ కమల పాత్ర
కేతనములను గలిగిన పరమేశ్వరి!
సింహ యాన! దుర్గ! చిత్స్వరూప!

ఆటవెలది
సంధ్య వేళ లోన జాబిలి కురిపించు
వెన్నెలందు చిలిపి వెన్న దొంగ
వేణువూదు చుండ వెలగులీనెగ రాధ
మోము చక్కగాను ముదము తోడ


న్యస్తాక్షరి, యతి స్థానము లోనె అక్షరాలతో - ఆటవెలది

పా జలధి నందు పాతాళ వాసుల
లాగుచుండె సురులు రా వెంట
బా నొక్కి పట్టి వాసుకిని! యపుడు
లాస్యమాడు పడతి రం వెడలె!

ఆటవెలది
రోలుఁ దెచ్చి పెట్టి లోగిలి ముంగిట
దంపి జూడ వలెను రుణులంత
ప్పు దెచ్చి రుబ్బ డల పిండి యగును
చ్చి మిఱప యేమొ చ్చడాయె

ఆట పాట తోడ నలసి సొలసి నాడు
యాద మరచి నిదుర నందె బాబు
ఎంత ముద్దు గొలిపె నితడు! గోపాలుడు
సద్దు సేయ వలదు స్వామి చెంత
ఆటవెలది
రాడు రాడు భవుడు లాస్యమాడు సతితో
తాండవమ్ము సేయు తా విభుండు
నుల కొఱకు రాడు త్యవాక్కు గనుమ
దీన బంధు గాడు త్రిపుర హరుఁడు



అమ్మ యన్న పలుకు నమృతము
 మించును
తేనె లూరు పిలుపు తీయగుండు
సాటి రాదు మరిక జగతిన వేరేది

కన్న తల్లి మాట వెన్న మూట

ఆటవెలది
లుపు మూలనుండి రుమునలక్ష్మిని
జ్యేష్ఠ రూపమైన సిరికి యక్క
యలి వెడలు నంట యటికి వెంటనే
దుమ్ము ధూళి నిలవదు నిజము గద

ఆటవెలది
వెండి కొండ పైన విహరించు టేలయా
ని యడుఁగ కపర్ధి! యంట్లు గడుఁగు
బాధ లేలన పడలెనని హిమగిరి
నందు యుంటి ననెను! యము గాను
సంధ్య వేళ లోన జాబిలి కురిపించు
వెన్నెలందు చిలిపి వెన్న దొంగ 
వేణువూదు చుండ వెలగులీనెగ రాధ
మోము చక్కగాను మదము తోడ

ఆటవెలది
రిగి పోయెనిట్టి సిరులు కనుల ముందు
కాలమేల యింత ఠినమాయె
రలి రావు !యిట్టి ధుర క్షణములిక
ర్మ ఫలములివిక లత వలదు
ఆటవెలది
ర్మ రీతి నెఱుఁగ ర్మపురి నివాస
ర్మ ఫలము బాపి రుణ జూప
వేడు కొంటి మయ్య వినతి వినుమ దేవ!
జాగు సేయకుండ యము నిమ్మ

తేనె లొలుకు భాష తెనుగు భాష జనులా

తేనె చిందు ఘనత తెనుగు దేను

తేనె తీపి పొందు తెనుగు వలన గాదె

తేనె పలుకు లన్న తెనుగు పనుకె

****************************************************

మాయ లోన పడెను మాధవ పౌత్రుఁడు

రూపు మారి పోయి రోదనొందె;

కుండమందు మునిగి గోల్పోయినది పొందె 

యహము శిక్ష వేయు నణగ దొక్కు

ఆటవెలది
యము జయములయ దరథ నందన రామ
క్ష్మణాగ్రజ! హరి! వకుశ పిత!
జానకీశ! సతము గదోద్ధరణ సేయు
క్తి యుక్తి రక్ష ర్వమీవె

ఆటవెలది

నీరు లేని బ్రతుకు నిలుచునె ధరణిన

జలము నిండు కున్న జయముఁ చెదురు

సలిలమవసరమయ జంతు జాలమునకు

మ్రింగ హక్కు పడమిని మనకే

దత్తపది:


కదనమందు దాడి గాదయ దోషము

పాడి సేయుటందు వలదు భయము

వేడి కోలు యేల భీరువు గాకుమ!

మహిని చెఱఁచు వాని మాడనిమ్మ!

ఆటవెలది
లుకు కున్న విలువ సిడి కుండ దిలను
చెలిమి లేని చోట సెలవు సెలవు
బిడియమున్న చోట వీలగునే పేర్మి
వెలుగులెటు మిగులును వేదనున్న


గ్రీష్మ తాపము మొదలాయె గాడ్పు వీచె

యంబుధిని నిలిపిన రామ యాదు కొనుమ!

జలము లేక జీవము లెండె శరము దీసి

కడలి గొట్టి తీపి పయఁము పంచుమిలను

నియమముగ పూజ సల్పుట నేర్వ లేదు

షడ్రుచుల మాను కొనియుండు శక్తి లేదు

చేయ గలిగిన దొక్కటే! చిద్విలాస

నిత్య నామ స్మరణమయ్య నీలకంఠ

పద్య విద్య నేర్చె పడతి దుర్గ గురువుల్
చెంత చేరి; వారు చేరదీసి
సాన పట్టు చుండె సహృదయులై! భళి
వ్యసనమొదలలేక వ్రాయుచుండె

---------------------------------
శరము లన్ని వైచి జలము దెచ్చె కిరీటి
తాత కిచ్చి తనను త్రాగమనెను
పెద్ద లనగ నెంత పేర్మి ఫల్గుణునకు!
వినయ మున్న వారె విజయులుకద!
----------------------
నిన్న కలను గంటి నేను నిన్ను నిజము
నిన్ను తలవకుండ మిన్నకున్న
నేను యసలు లేను నిన్ను నింపితి మది
నిన్ను నిన్ను నిన్ను నిన్ను నిన్ను
---------
క్ష్మి చేజారెనని యా సుపురి వారు
దిగులు జెంది వైభవమును తిరిగి పొంద
కాంక్ష పూని యత్నించుట లిమి కొఱకు
వుల కల్పన గాదె సార మథనము
----
ఆలు బిడ్డల గనకున్న యలమటించు 
భ్రాంతి లోన పడి గనడు బాధ నొంద
కాలి పోవువేళ నెవరు గాన రాక
యొంటరైతిననేడుచు యుక్తి విడచు


ఆటవెలది
నింగి నేల రంగు నీలమే! యొక్కటే!
ట్ట నడుమ నుండె నంట యద్రి
సాగు చుండె పైన ల్లని మేఘము
ప్రకృతి మాయ జూడ బాగు బాగు
ఆటవెలది
నసు మారదెపుడు నుజుల గుణమదె!
నీతులెన్ని జెప్పు! రీతి యంతె
హితమొనర్చు బుద్ధి యెన్నటి కొచ్చునో!
మంచి యన్న మాట హిని కల్ల!
ఆటవెలది
పూల మాల గట్టి పూజకై భక్తిగా
తాను వేసికొనెను రుణి మొదట
ర్పణమున జూడ ర్శన మిచ్చెను
స్వామి బింబమల్లె! క్కగాను
సూర్యసూర్యసూర్యఇంద్రఇంద్ర
U |U |U |U U |U U |
 న్నుతిం తుని న్ను ర్వే శ్వరీ మ మ్ము
సూర్యసూర్యసూర్యసూర్యసూర్య
U || | |U |U || | |
నా దుకొ న గరా వయం బజ న ని
సూర్యసూర్యసూర్యఇంద్రఇంద్ర
| | |U |U || | | || | | |
 త మువీ డనీ దు ర ణ కమ ల ము లు
సూర్యసూర్యసూర్యసూర్యసూర్య
U |U || | || | |U |
 ల్లిభ క్తసు ల భ య నుజూ పు












ఆటవెలది : 97%(28/29)
గణ విభజన
సూర్యసూర్యసూర్యఇంద్రఇంద్ర
U |U |U |U | || | U |
 డిపో తిన య్యనో రి మిక ర వా యె
సూర్యసూర్యసూర్యసూర్యసూర్య
U |U || | |U |U |
చే వలే దుప ను లుఁజే యలే ను
సూర్యసూర్యసూర్యఇంద్రఇంద్ర
U |U |U |U | U| | U |
 న్నగి ల్లిపో యె క్తి నీఱ స మొ చ్చె
సూర్యసూర్యసూర్యసూర్యసూర్య
| | |U || | || | |U |
నె టు లసా గుబ తు కుయె ఱుఁ కలే దు
ఆటవెలది
ఇంటి పనుల లోన యిసుమంత సాయము
కోరఁ లేము మనము కొద్దిగైన
యింతి పనుల జూడ యింతింత గాదయా
కొలిచినంత కొలది సి పోవు

 ఆటవెలది

సానుభూతి దప్ప సాయమీయగ లేను
బాల! దిగులు చెంద లదు నీవు
లత వల్ల నేమి లుగు కరుగు శక్తి
కుదుట పడుము తల్లి! కోమలాంగి
ఆటవెలది
సిమి వన్నె మెఱయు పంచభూతేశికి!
సిడి యాభరణము పైట గాదె!
యాంధ్రులెల్ల మెచ్చు ద్భుత పులిహోఱ
దెచ్చి నీకు పెడుదు! ధీర మాత!

ఆటవెలది
చింతపండుఁ దెచ్చి చిక్కగ గలిపెద!
దినుసు లన్ని వేసి ద్రిప్పి గరిట
పూజ సలిపి తల్లి! పులిహోఱ బెట్టెద!
మ్మగారగించి! నికరించు

కంద పద్యములు

 

కలువ నివాసిని జననీ
ఫలముల నొసగుమ హిమసుత! భయనాశనివే
చలిమల పట్టియని మదిని
దలచిన పలికెడి వరప్రదాయిని! ప్రణతుల్


పతినే దైవమనెడి భా
రత నారిని దుఃఖ పెట్టు రాక్షస గుణముల్
సతతము యుండిన భర్తకు
సతతము సంతసమొసంగు సతితో గొడవల్

కన్నకు బెట్టెద కమ్మగ

యన్నము చంద్రుని గగనము నందున గనుచున్
యన్నుల మిన్నగు సుతునకు
యున్నతి నొసగును జననిడు యోరిమి! గనగన్
కందం
దంమిడుదునయ యండయు
దంయు నీవైన రామ! దాశరథీ! కో
దంము కరాబ్జ సొబగుల
దంనలంకరణ సేతు తాటకి నాశా

కందం
విడుగ మొఱలను శుంభుఁడు
కీర్తి కొఱకు కపర్థి రళము మ్రింగెన్
 సేమముకై కాదట
 రక్షణ సేయడెపుడు హితాత్మ

సప్త స్వరాలతో క్రింది కందము

కందం
నీనామమునే గానము
పాము సేసెదను నేను పామరుఁ నైనన్
మాని పాపము నాదని
రాని మారామమొద్దు! రామా రామా

పసివాని జేసి యందరు

కసిగా నాపై బలికిరి కల్పనలు కధల్

యుసిగొలిపిరి నిను నాపై

మసి పూసిరి జనని! నే యమాయకుని గదా

కందం
విద్యలనొసగే దేవా
ద్యమ్మిదియే గణేశ! ప్రమథా నాథా
హృద్యమగు నీదు గాధలు
నుద్యమముగ సదువుచునిను నుడివెద! ప్రాజ్ఞా
గ,ణ,ప,తి నిషిద్థాక్షరి, గణపతి స్తుతి

కందం
హిజ కుమారుడ! నందీ
ప్రథ గణములు గొలిచిన శివానందకరా
ములు విద్యకు యొజ్జవు
నుల దరుముట కొఱకును య సేయుమయా

విద్యలనొసగే దేవా
పద్యమ్మిదియే గణేశ! పార్వతి తనయా
హృద్యమగు నీదు గాథల
నుద్యమముగ జదివెద! గృప నున్నతి నిమ్మా
తోడొకరుండిన బ్రతుకులు
వేడుక యౌనని తనయకు ప్రియముగ దెల్పెన్
వాడన పెద్దలు వారికి
కోడలివని పల్కెనొకఁడు గూతురితోడన్
--------
కాలికి వేలికి తెలివిగ
గాలము వేయుచు సవాలుగ విషపు జీవిన్
హేలగ బట్టుచు బొమ్మగు
తేలును ముద్దాదెడి బడతిన్ మెచ్చదగున్
-------
కందం
చీట్లను వదలకనే
నీన్నులు మూసికున్న నిజయోగివయా
నీరుణకై తపిస్తిమి
యీ కాష్ఠముదరమవేల యీశుని తనయా
కందం
క్షీరాబ్ధి తనయ! లక్ష్మీ
నారాయణ మన విహారి! నా మనమందున్
ధాగ నుతింతు సతతము
నాద వంద్యా మధుర వనిలయ! జననీ

కందం
శిమున నెమలిక ధారీ
మ్ము లొసగుమిట లోక బాంధవ! క్రీడీ!
గిధర! కొలువ తరమ నిను
మున శరములు తొడగని డసరి దేవా

సిజ లోచని సన్నిధి
రిపరి వేడుచు తపమున డసెద వేరౌ
ముల నేమియు మనమున
రిసతి పెన్నిధి దొఱకిన యానందమదే

సరసిజ లోచని సన్నిధి
కొరకునుఁ జేసెద తపమునుఁ! గోరను వేరౌ
వరముల నేమియు మనమున
హరిసతి పెన్నిధి దొఱకిన యానందమదే

కంద పద్యము


కందం
రామా రామా యనుమా
నామె రక్ష యనెఱిఁగి ప్రతుల నొసగుమా
వామాంకమ్మున జానకి
నీ మొర తెలుపుచు నభయము నిచ్చును గనుమా
కందం
రుణించుమయా మమ్ముల
రోన రక్కసిని దరిమి కాపాడుమయా
సుముని వందిత దేవర
మదయాకర! నృసింహ! న్నగ శయనా

Sunday, June 20, 2021

ఱగడలూ లక్షణాలు

 హయప్రచార రగడ - త్రిమాత్రలు నాలుగు, త్రిశ్ర, 1.1, 3.1 తురగవల్గన రగడ - త్రిమాత్రలు ఎనిమిది, త్రిశ్ర, 1.1, 5.1 విజయమంగళ రగడ - త్రిమాత్రలు పదునాఱు, త్రిశ్ర, 1.1, 9.1

మధురగతి రగడ - చతుర్మాత్రలు నాలుగు, చతురస్ర, 1.1, 3.1 హరిగతి రగడ - చతుర్మాత్రలు ఎనిమిది, చతురస్ర, 1.1, 5.1

ద్విరదగతి రగడ - పంచమాత్రలు నాలుగు, ఖండ, 1.1, 3.1 విజయభద్ర రగడ - పంచమాత్రలు ఎనిమిది, ఖండ, 1.1, 5.1

హరిణగతి రగడ - త్రి చతు త్రి చతు, మిశ్ర, 1.1, 3.1 

వృషభగతి రగడ - త్రి చతు త్రి చతు త్రి చతు త్రి చతు, మిశ్ర, 1.1, 5.1 హంసగతి రగడ - పం పం త్రి త్రి, మిశ్ర, 1.1, 3.1


Friday, June 18, 2021

పద్య భారతి చిత్ర కవిత్వ, దత్త పద సాధనలు

 [14/06, 14:59] Durga Madhuri: పాద సేవ జేసె బసివాడు ముద్దుగ

తల్లిదండ్రులకును దన్మయముగ

జగతి కెల్ల దెలిపె సందేశమిటులను

తల్లిదండ్రి సేవఁ దనరు జగతి


హంసక్క చేసిన సవరణలతో, కృతజ్ఞతలతో

[14/06, 16:10] Durga Madhuri: 


అల్పాక్కర


సుతులు సలుపు సేవ శుభమొసంగు

సతము వదలకున్న జయమునందు

పతనమెన్నడు గారు బంగరమ్ము

హితము గలుగును మహిని! నిజము



[14/06, 22:32] Durga Madhuri: కందం


స్తుతి జేయుట రాదని పశు

పతి! వదల వలదని మనవి! వసుమతి నాథా

మతి లేదని వీడకు మా

గతినీవే! ద్యుతి నొసగుమ! కాలాతీతా



[15/06, 15:03] Durga Madhuri: 

శ్రీపతీ సతము బ్రోవుమా

పాపముల్ గనక కాచుమా

యాపదల్ గలిగె జూడుమా

బాపుమా వ్యథలు బాధలన్

[15/06, 15:04] Durga Madhuri: 

భద్రకము - 1 ర/న/ర ప్రాస యుండును యతి ఉండదు


[15/06, 20:00] Durga Madhuri: ఆటవెలది


గాలి లోన యెగిఱె ఖగములు శోభగ

మింటి నంత నింపె మేఘమాల

నీట దాగి యున్న నిశ్చల రవిఁగన

సరసు నుండి విరిసె సరసిజములు



[15/06, 22:11] Durga Madhuri: 


మమత లేని చోట మనుగడెట్లు కలుగు

సమత పదము గాదు సంస్కరించు

జనత నడవడికను! జయముఁ గూర్చు! సతము

వనిత శక్తినిలను! వాస్తవమ్ము


[16/06, 00:40] Durga Madhuri: తేటగీతి


చేతనమ్ము నెఱుఁగనిది సిరినె యడిగె

మరిక మాయలోన పడెడి మనుజులెంత!

హృదయ సీమ ధ్వని యు గూడ నిదియె గోరు

వేరు మాటలేల! నిలను విత్తు ఘనము


[16/06, 11:36] Durga Madhuri:


నా ఆటవెలది ప్రయత్నము


వెన్న దొంగ తల్లి వెనక దోబూచిగా

జేర వచ్చె తాను చిన్ని కృష్ణ

పాలు పితుకుచున్న పడతి యశోదమ్మ 

ముద్దు జేసెనమ్మ మోహనుఁడను


[16/06, 19:01] Durga Madhuri: 


చందమామను గనుటకు సత్యభామ

వెలుపలకు వచ్చుట గనియె ప్రేమ మీర

చెంత చేరె కృష్ణుఁడని వ్రాసితిని కథను

దోమనెట్లు నిముడ్చెద రామ! యిచట


[18/06, 18:29] Durga Madhuri: ఆటవెలది


అరుణ వర్ణ మద్దె నాదిత్యుడిటుల తా!

బత్రములకు! గనరె! ఫయిన నుండి

యందుకొనుచు వ్రాలె నంట భువికి పూయ

తలపు తోడ! వృక్ష దళములన్ని!



[17/06, 22:42] Durga Madhuri: వరుణుడు గురియగ వడివడి

పరుగిడి గప్పెను సుతులకు పవిటను పేర్మిన్

తరువుకు చెంతన నిలచిన

సరిపోదనుచున్! సరగున జననియె! గనుమా

[17/06, 22:44] Durga Madhuri: తేటగీతి


స్వార్థ చింతన జేసి దాశరథిఁ దఱిమి

భరతునికి పదవినొసగ వలయుననుచు

భర్త సుతులకు దూరమై వగచె కైక

సౌఖ్యమే లేదు! రామ రాజ్యమ్మునందు


[18/06, 16:42] Durga Madhuri: 


బూరె బుగ్గల పసివాడు గోరె ననుచు

గారె లను జేసి దినిపించె కమ్మగాను

కూర దినలేదు మరునాడు కుర్రవాడు!

తల్లి! చారు తాపె నరుగుదలకు పిదప



Tuesday, June 15, 2021

HemaChandra II Class CW

 16 June:


Telugu: మహా ప్రాణాక్షరాలు, ఉభయాక్షరములు

Saturday, June 12, 2021

అక్కర పద్యములు

 

అక్కరలు జాతి పద్యములు. ఇవి ఐదు విధములు.

మహాక్కర , మధ్యాక్కర , మధురాక్కర , అంతరాక్కర , అల్పాక్కర

మహాక్కర లొ పాదానికి ఏడు గణాలు ఉండును. మహాక్కర నుండి అల్పాక్కర కు వచ్చేటప్పటికి పాదానికి ఒకో గణము తగ్గుతూ అల్పాక్కరలొ మూడు గణాలు మాత్రమే ఉండును. మధ్యాక్కరకు తప్ప మిగిలిన అక్కరలకు పాదము చివరిలొ చంద్ర గణము రావలెన్ననియము ఉన్నది. అక్కర లలొ సూర్య గణము లేని అక్కర అల్పాక్కర, అదేవిధముగా చంద్ర గణము పాదాంతములొలేని అక్కర మధ్యాక్కర.
ఈ పద్యాల గురించి విపులం గా తర్వాతి పోస్టింగు లలో తెలుసుకుందాము.


మహాక్కర పద్య లక్షణములు

  1. జాతి(అక్కరలు) రకానికి చెందినది
  2. 21 నుండి 28 అక్షరములు ఉండును.
  3. 4 పాదములు ఉండును.
  4. ప్రాస నియమం కలదు
  5. ప్రతి పాదమునందు 5 వ గణము యొక్క మొదటి అక్షరము యతి స్థానము
  6. ప్రతి పాదమునందు ఒక సూర్య , ఐదు ఇంద్ర , ఒక చంద్ర గణములుండును.

మధ్యాక్కర పద్య లక్షణములు

  1. జాతి(అక్కరలు) రకానికి చెందినది
  2. 16 నుండి 22 అక్షరములు ఉండును.
  3. 4 పాదములు ఉండును.
  4. ప్రాస నియమం కలదు
  5. ప్రతి పాదమునందు 4 వ గణము యొక్క మొదటి అక్షరము యతి స్థానము
  6. ప్రతి పాదమునందు రెండు ఇంద్ర , ఒక సూర్య , రెండు ఇంద్ర , ఒక సూర్య గణములుండును.



మధురాక్కర పద్య లక్షణములు

  1. జాతి(అక్కరలు) రకానికి చెందినది
  2. 15 నుండి 20 అక్షరములు ఉండును.
  3. 4 పాదములు ఉండును.
  4. ప్రాస నియమం కలదు
  5. ప్రతి పాదమునందు 4 వ గణము యొక్క మొదటి అక్షరము యతి స్థానము
  6. ప్రతి పాదమునందు ఒక సూర్య , మూడు ఇంద్ర , ఒక చంద్ర గణములుండును.


అంతరాక్కర పద్య లక్షణములు

  1. జాతి(అక్కరలు) రకానికి చెందినది
  2. 12 నుండి 16 అక్షరములు ఉండును.
  3. 4 పాదములు ఉండును.
  4. ప్రాస నియమం కలదు
  5. ప్రతి పాదమునందు 3 వ గణము యొక్క చివరి అక్షరము యతి స్థానము
  6. ప్రతి పాదమునందు ఒక సూర్య , రెండు ఇంద్ర , ఒక చంద్ర గణములుండును.

అల్పాక్కర పద్య లక్షణములు

  1. జాతి(అక్కరలు) రకానికి చెందినది
  2. 10 నుండి 13 అక్షరములు ఉండును.
  3. 4 పాదములు ఉండును.
  4. ప్రాస నియమం కలదు
  5. ప్రతి పాదమునందు 3 వ గణము యొక్క మొదటి అక్షరము యతి స్థానము
  6. ప్రతి పాదమునందు రెండు ఇంద్ర , ఒక చంద్ర గణములుండును.


చంద్ర గణములు

ఇది మన గురువు గారు ఇచ్చిన పాఠం:


చంద్రగణములు 14. ఇవిఅక్కరలుమొదలైనపద్యాలలోమాత్రమేవస్తాయి.వీటిఉపయొగంఆసందర్భంవచ్చినప్పుడుప్రస్తావిస్తాను.

నగగ, నహ, సలా, భల, భగురు, మలఘు, సవ, సహ, తల,రల,నవ,నలల, రగురు,తగ.

ఈవరుసకంఠతాపట్టినగుర్తుండును. మొత్తంపద్యంఅయితేఇంకామంచిది.

నగగ, = నగణంమీద 2 గురువులు IIIUU కమలనాభా!

నహ/నగల, = నగణంమీదహగణంఅంటే IIIUI కమఠరూప!

నవ/నలగ, = నగణంమీదవగణంఅంటే IIIIU గజవరదా ! 

నలల, = నగణంమీద 2 లఘువులుఅంటే IIIII అహిశయన ! ( 5లఘువులు)

సలా, = సగణంమీద 2 లఘువులుఅంటే IIUII అసురాంతక!

సవ/సలగ, = సగణంమీదవగణంఅంటే IIUIU భువనేశ్వరా ! ( రగణంముందు 2 లఘువులు)

సహ/సగల, = సగణంమీదహగణంఅంటే IIUUI అఘవిద్వేషి ! 

భల, = భగణంమీద 1 లఘువుఅంటే UIII అద్రిధర!

భగురు,= భగణంమీద 1 గురువుఅంటే UIIU భద్రయశా! ( సగణంముందుగురువుచేర్చినా)

మలఘు,= మగణంమీద 1 లఘువుఅంటే UUUI అంభోజాక్ష ! 

తల, = తగణంమీద 1 లఘువుఅంటే UUII పీతాంబర ! 

తగ. = తగణంమీద 1 గురువుఅంటే UUIUపద్మావతీ !

రల, = రగణంమీద 1 లఘువుఅంటే UIUI కైటభారి ! 

రగురు, = రగణంమీద 1 గురువుఅంటే UIUU దేవరాజా ! 


నగగ, నహ, సలా, భల, భగురు, మలఘు,సవ, సహ, తల,రల,నవ,నలల, రగురు,తగ.


నగణ గల లినులు, సలము నలము నగము

భరత లింద్రులు, మలఘు భగురు భల రల

నలల తల సలా సహ నహ నగగ తగురు

నవ సవ రగురు లిందు గణములు కృష్ణ !


12 June 2021 Saturday Lessons

 చంద్ర గణములు

భల = UIII

భగరు = UIIU

తల = UUII

తగ = UUIU

మలఘ = UUUI

నలల = IIIII

నగగ = IIIUU

నవ = IIIIU

సహ = IIIUI

సవ = IIUIU

సగగ = IIUUU

నహ = IIIUI

రగురు = UIUU

నల = IIII